Literatuur

Diana Lebacs - afkomstig uit Bonaire
Diana Lebacs - afkomstig uit Bonaire, ©We El

Veeltaligheid is niet alleen het kenmerk van het gesproken woord, maar ook van de geschreven literatuur. Hedendaagse Antilliaanse en Arubaanse literatuur verschijnt zowel in het Papiaments als in het Engels en Spaans. Nederlandstalige literatuur neemt daarentegen nog maar een heel bescheiden plaats in. De meeste literaire auteurs leven op Curaçao.

De Benedenwindse Eilanden hebben een sterke orale traditie waarbij overleveringen vaak van Afrikaanse herkomst zijn. De zogenoemde Nanzi- of spinverhalen bijvoorbeeld, varianten op oude mythologische vertellingen uit West-Afrika, zijn ook aangetroffen op andere Caribische eilanden en op het vasteland van Zuid-Amerika. In deze verhalen raakt Nanzi, die op de Antillen meestal als mens optreedt, door zijn hebzucht verzeild in allerlei benarde situaties waar hij zich op komische wijze uit weet te redden en iedereen te slim af is.

Deze verhalen waren in de slaventijd niet alleen een vorm van vermaak, maar ook een manier om onvrede over sociale wantoestanden te uiten. Nanzi-verhalen en andere volksvertellingen zijn in het Papiaments vastgelegd door Nilda Maria Geerdink-Jesurun alias Nilda Pinto (1918-1954).

Stuwende kracht van de Nederlandstalige Antilliaanse literatuur was Nicolaas (Colá) Debrot, geboren op Bonaire, van wie in 1935 de vermaarde novelle Mijn zuster de negerin verscheen. Ook in de politiek was Debrot geen onbekende. Hij schopte het zelfs tot gouverneur van de Antillen. Over zijn leven is een tweedelige biografie verschenen onder de titel ‘In het schuim van grauwe wolken’ en ‘Gemunt op wederkeer’ door J.J. Oversteegen.

Diana Lebacs, ook afkomstig van Bonaire, schreef romans en toneelstukken in het Nederlands en in het Papiaments. Zij kreeg in 1976 de Zilveren Griffel voor haar kinderboek Nancho van Bonaire.

Een andere gerenommeerde Curaçaose auteur is Frank Martinus Arion. Met zijn roman Dubbelspel beschreef hij het gewone leven van de eilandbewoner en won hij diverse literaire prijzen. Hij promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam met een proefschrift over het ontstaan van het Papiaments: The Kiss of a Slave. Papiamentu’s West-African Connections (1996).

Een andere bekende auteur in deze regio is Boeli van Leeuwen (1922-2007), zoon van een vooraanstaande Curaçoase familie, oud-gezaghebber van Bonaire en de Bovenwindse Eilanden en auteur van o.a. ‘Geniale anarchie’.

Het tropenleven wordt ook zeer nauwkeurig beschreven door de Curaçaose schrijver Tip Marugg (1923-2006) in ‘De morgen loeit weer aan”, een roman die in Nederland enorm werd geprezen. Marugg schreef slechts een paar boeken, maar hij groeide uit tot een mythische figuur, omdat hij zich als een kluizenaar in zijn huis in de kunuku, op het platteland, had verschanst.

Andere bekende en minder bekende auteurs zijn Sonia Garmers, Eric Zielinski en Boi Antoin.Van het fotografenechtpaar Dos en Bertie Winkel verschenen talloze fotoboeken over het leven onder water, ook enkele over Bonaire.

Andere onderwerpen

  • Bevolking

    Een stukje van het prachtige eiland Bonaire
    De Antilliaanse cultuur is het bijzondere resultaat van ontmoetingen tussen allerlei volken uit verschillende werelddelen, met elk hun eigen tradities en...
  • Geloof en bijgeloof

    Kapelletje
    Met de Spanjaarden kwam in de zestiende eeuw het christendom naar de Antillen. De missionarissen bekeerden de indianen en zwarte slaven tot het rooms-katholieke...
  • Ligging en Landschap

    Het Gotomeer ©Bgabel
    Eiland in de zonBonaire is de minder bekende B van de ABC-eilanden, ook wel Benedenwindse Eilanden genoemd. Ten westen van Bonaire liggen Curaçao (50 km) en...
  • Muziekeiland

    Traditionele muziek
    Antillianen dansen graag en veel. Muziek en dans zijn een mengelmoes van West-Europese, Afrikaanse, Caribische en Latijns-Amerikaanse ritmes. In de slaventijd...
  • Volkslied van Bonaire

    Roze flamingo
    Tera di solo y suave bientoPatria orguyoso sali for’i lamáPueblo humilde sèmper contentoDi un kondukta tur pasti gabarePues laga nos trata tur diaPa sèmper nos...