Phnom Penh

De top van het koninklijk paleis in Phnom Penh
De top van het koninklijk paleis in Phnom Penh, ©Ronnie Rokebrand

Voordat de Rode Khmer het land terroriseerde, werd de hoofdstad Phnom Penh ook wel het Parijs van het Oosten genoemd. Door de invloed van de Fransen ten tijde van hun protectoraat (van 1863 tot 1953!) kon de Cambodjaan langs brede straten lopen en op een terrasje een croissantje eten. De burgeroorlog veranderde de aanblik van Phnom Penh en liet littekens achter: gebombardeerde gebouwen en gaten in het wegdek. Een stad met een moeilijke `moderne’geschiedenis. Pas in 1866 werd Phnom Penh de hoofdstad; daarna heersten er de Fransen tot 1953; in de zeventiger jaren woonde er letterlijk niemand, iedereen werd door de Rode Khmer naar het platteland geëvacueerd; in de jaren tachtig kwamen de bewoners schoorvoetend terug; in de karen negentig kwam de stad vervolgens langzaam tot bloei. Nu, inde eenentwintigste eeuw transformeert de stad langzaam maar zeker in een moderne Aziatische rivierstad.

In tegenstelling tot sommige andere Aziatische steden is het in Phnom Penh betrekkelijk rustig. Toch zijn er duidelijk kenmerken te zien van het opkomend kapitalisme. Sommige grote bedrijven hebben de Cambodjaanse hoofdstad al weten te vinden.Voor de toerist is Phnom Penh een ideale bestemming. De twee miljoen inwoners staan bekend om hun vriendelijkheid en zijn trots op de overgebleven 'schatten' van de stad. Wilt u extra informatie over de gebouwen in de stad, dan kunt u zich laten rondrijden in een tuk-tuk. Tijdens uw tuk-tuk-tocht door de stad krijgt u van de vaak Engelstalige berijders informatie die u niet in de boekjes vindt. Opmerkelijk zijn de tientallen pagodes die verspreidt in de stad liggen. Het zijn vaak oasis van rust voor de bezoekers. En dat zijn er vaak veel: 95% van de bevolking is boeddhist. Phnom Penh, een stad met een oorlogsverleden en een veelbelovende toekomst, is zeker een bezoek waard. Bijzonder, zowel overdag als in de avonduren, is een wandeling langs de rivier. De rivieroever (SisowathQuaiyBlvd) is dus de beste plek om uw hotel te kiezen. U vindt hier ook tientallen restaurants, winkeltjes en bars. Bars vindt u ook in Street 136, Street 104 en Street 51 Kunsthandelaren (ook veel fraai antiek) vindt u in Street 178. Moderne kledingwinkels, boetieks en souvenirwinkels vindt u in Street 240. Bijna alle bezienswaardigheden in Phnom Penh liggen op een rijafstand van enkele minuten van elkaar; de tuk-tuk is in dit geval het ideale transportmiddel. Alleen de Khmer Rouge Killing Fields liggen op een afstand van 16 kilometer buiten de stad.

Nationaal museum

Het Nationaal Museum (SarakMuntee; dagelijks geopend van 8.00-17.00 uur; toegang US$ 5) heeft een prachtige historische collectie Khmerkunst. Het museum werd in 1920 door koning Sisowath geschonken aan het Cambodjaanse volk. Bijzonder zijn de vele afbeeldingen van Boeddha die u hier kunt vinden, zowel uit de bloeiperiode van Angkor als uit latere periodes. Het Nationaal Museum vindt u naast het Koninklijk Paleis (Royal Palace). De ingang bevindt zich op de hoek van Street 13 en 178.

Het koninklijk paleis en Wat Pra Keo

Het koninklijk paleis (dagelijks geopend van 7.30 tot 11.00 uur en van 14.00 tot 17.00 uur) is vanaf de rivierkade goed te zien, met name door het Chanchhaya paviljoen dat zich langs de kade uitstrekt. Hier stappen de Cambodjaanse koningen aan boord van hun koninklijke sloepen. Het koninklijk paleis is omringd door een dikke en hoge muur die er voor zorgt dat de koninklijke tuinen en gebouwen niet gestoord worden door het omringende en vaak luidruchtige verkeer. Het koninklijk paleis is de residentie van de koningen en tevens het symbool van het koninkrijk Cambodja. Het werd in 1866 gebouwd toen de hoofdstad werd verplaatst van Udong (Oudong) naar Phnom Penh. U vindt in de gebouwen dan ook zowel Khmer als Franse invloeden terug. In 1902 werden de gebouwen gerenoveerd.

Wat Pra Keo

Bijzonder op het terrein van het koninklijk paleis is de Wat Pra Keo (Wat Preah Keo Morokat) ofwel de zilveren tempel: een Boeddhistische tempel met een vloer van zilveren stenen. Hier ontmoeten de koningen de monniken. In deze tempel vindt u ook een boeddha, de zogenoemde Emerald Buddha’ gemaakt van 90 kilo puur goud, belegd met 10.000 diamanten. Ook de andere boeddha’s in de Wat Pra Keo zijn zeker het bezichtigen waard.

Toul Sleng Genocide Museum (S-21)

Het ToulSleng Genocide Museum is gevestigd in de voormalige S-21 gevangenis van de Rode Khmer. Tot 1975 was dit gebouw een middelbare school. In 1975 werd het echter omgevormd tot de S-21 gevangenis die onder leiding stond van Kaing Guek Eav. Iedereen die hier terecht kwam, waaronder vrouwen en kleine kinderen, werden net zolang gemarteld tot zij een `bekentenis’ aflegden. 17.000 mensen in totaal. Vervolgens werden zij, nadat zij hadden bekend (iedereen `bekende’) getransporteerd naar Choeung Ek alwaar zij werden geëxecuteerd. In de handen van de gevangenen werden gaten geslagen waar men touwen doorheen trok, zodat de gevangenen aan elkaar vast kwamen te zitten… Om kogels te besparen werden babies met hun hoofd tegen een boom geslingerd… De anderen werden met hakmessen afgemaakt… Het Toul Sleng Museum ziet er nog net zo uit als toen de S-21 gevangenis in 1979 verlaten werd door de Rode Khmer. Onder meer foto’s van slachtoffers zijn de stille getuigen van deze afschuwelijke periode in de Cambodjaanse geschiedenis.

Russian Market (Russische markt)

De Russische markt (Phsar Toul Tom Poung) stamt uit de tachtiger jaren van de twintigste eeuw. Het is altijd de markt geweest waar buitenlanders hun inkopen deden. Omdat het in die periode voornamelijk Russen waren die Cambodja bezochten, kreeg het de naam Russische markt. Het is een typische traditionele markt met heel veel goederen, de variëteit is groter dan op de Central Market. Opmerkelijk zijn de grote aantallen DVD’s. In het midden van de markt vindt u lokale eet- en drinkgelegenheden.

Central Market

De Central Market (Phsar Thmey) is door de Fransen gebouwd en is herkenbaar aan haar bijzondere Art Deco uiterlijk. Het grote gele gebouw heeft meer weg van een vreemd gebouwd theater, dan van een markt. Bijzonder zijn de grote hoeveelheden (half)edelstenen en juwelen die hier worden verkocht. Pas op: de stenen die men u soms op straat aanbiedt zijn vaak van een onduidelijke kwaliteit..

Wat Phnom

Wat Phnom is de bakermat van de stad Phnom Penh. Een boeddhistische tempel (Wat) markeert deze plaats. Volgens de overlevering viste mevrouw Penh (Yea Penh) in 1372 een drijvende Koki boom uit de rivier. Verborgen in de boom zaten 4 afbeeldingen van Boeddha. Om deze gebeurtenis te gedenken bouwde zij een heuvel (Phnom betekend heuvel) en een kleine tempel (Wat betekend tempel) op deze plek. In de tijd die daarop volgde werd de ongeving van deze heuvel bekend als de heuvel van Penh ofwel `Phnom Penh’, zoals de stad ook nu nog heet. Op het tempelterrein vindt u veel gelovigen. De tempel werd in 1026 herbouwd. De stoepa op het tempelterrein van Wat Phnom bevat de relieken van koning PonheaYat (1405-1467).

Riviercruises

Vanaf de rivierkade zijn er veel schepen die riviercruises aanbieden; u kunt deze ook boeken in uw hotel. In het algemeen duurt een riviercruise 1 tot 2 uren. In deze tijd vaart u over de Tonle Sap rivier en kunt u onder meer de skyline van Phnom Penh en het Koninklijk Paleis vanaf de rivier zien liggen. Er zijn ook riviercruises die over de Tonle Sap rivier naar de Mekong rivier varen en aldaar een drijvend vissersdorp bezoeken. Verder zijn er langer durende cruises, avondcruise (inclusief diner), party cruises en cruises die een dag of langer duren. U kunt zich bij uw hotel laten informeren. Bekende maatschappijen zijn KKS Travel Riverboat en Phocea Mekong Cruises.

Khmer Rouge Killing Fields/Choeun Ek Memorial

Choeun Ek Memorial staat ook bekend als de `Killing Fields’. Het ligt op 20 tot 40 minuten rijden van het centrum van Phnom Penh, afhankelijk van uw vervoermiddel (auto/taxi of tuk-tuk). In Choeun Ek lag vroeger een Chinese begraafplaats en een weeshuis. De Rode Khmer maakte er een executieplaats van. Alle 17.000 gevangenen uit de S-21 gevangenis werden hier geëxecuteerd. In totaal liggen er in Cambodja meer dan 300 van dergelijke killingfields, ieder met een eigen verhaal, maar allemaal gekenmerkt door bijna onmenselijke wreedheden. De handen van de gevangenen werden gaten geslagen waar men touwen doorheen trok, zodat de gevangenen aan elkaar vast kwamen te zitten. Om kogels te besparen werden de babies met hun hoofd tegen een boom geslingerd; alle andere gevangenen werden met hakmessen afgemaakt . De gruwelijkheden zijn met geen toetsenbord te beschrijven en dus probeer ik dit ook maar verder niet. Onder meer foto’s van slachtoffers en bij elkaar geraapte beenderen(zie afbeelding) zijn de stille getuigen van deze afschuwelijke periode in de Cambodjaanse geschiedenis. Via een audiotour (ook in de Nederlandse taal) krijgt u informatie over de vreselijke geschiedenis van deze plek. De audiotour leidt u langs 19 informatiepunten. Heeft u weinig tijd, dan kunt u zich beperken tot de informatiepunten met een rode kleur. Dit zijn de nummers 1, 2, 3, 7, 8, 12, 14, 15, 16, 17, 18 en 19.