Taal- en woordenlijst

Voertaal op Curaçao is het Papiaments, een mengelmoes van helemaal ontwikkelde talen en slavendialecten. Op het eiland kun je je met het Nederlands (en ook Engels en Spaans) prima redden, maar het is prettig als je een aantal woorden en zinnen Papiaments kent. Woorden met gelijke spelling krijgen een andere betekenis door de klemtoon te verleggen. Dit vereist wel oefening, maar niemand vindt het erg als je fouten maakt. De u wordt als oe uitgesproken; de ch als tsj. De c en de k worden door elkaar gebruikt (cunucu en kunuku) evenals de y en de j en de c en de s (ceru en seroe).

Woordenlijst Papiaments

Algemeen

Welkom Bon bini
Goedemorgen Bon dia
Goedemiddag Bon tardi
Goedenavond/nacht  Bon nochi
Kom binnen Pasa, drenta
Hoe gaat het? Con ta bai?

Goed, dank je Bon, danki

Met mij gaat het goed Mi ta bon

Heel goed Hopi bon

En met u? I señor(a)?

Alstublieft Por favor

Zeer bedankt Masha danki

Graag gedaan Di nada

Tot straks Te aworo

Dag, tot ziens Ayó

Fijne dag gewenst  Pasa un bon dia

Gegroet Saludos

Alsjeblieft Por fabor

Ja Si

Nee No

Hoe laat? Ki ora?

Hoe laat is het? Kwan tor tin?

Hoeveel? Kwanto

Waar Unda?

Waar woon je Unda bo ta biba?

Waarom Pakiko?

Wanneer Ki ora?

Wat Kiko?

Wie Ken(de)?

Zoet, lieflijk Dushi

Mijn schatje Mi dushi

Geroddel Bati bleki

Langzaam of zachtjes Poco poco

Thuis Na cas

Ontmoetingen

Leuk je te zien  Contento di mira bo

Waar zien we elkaar?  Unda nos ta contra?

Waar werk je? Unda bo ta traha?

Waar woon je? Unda bo ta biba?

Waar kom je vandaan?  Di unda bo ta bin?

Hoe heet je? Con bo yama?

Van harte gefeliciteerd Masha pabien

Laten we naar huis gaan  Ban kas

Alles is in orde Tur kos ta bon

Bel me Bél mi

Ik kan Papiaments praten Mi por papia Papiamento

Mijn telefoonnummer is   Mi number di telefon ta

Ik hou van Curaçao  Mi stima Korsou

Godzijdank Danki Dios

Hier Aki

Hier is… Ataki

Mooi Bunita

Klein Chikito

Veel Hopi

Heel goed Hopi bon

Weinig Tiki

Alles Tur cos

Niets Nada

Nieuw Nobo

Nooit Nunca

Zonder Sin

Rustig Tránkilo

Slecht Málu

Handige woorden

Hoeveel kost dit?  Kwanto esaki ta costa?

Bank Banko

Binnenland Cunucu

Boot Bapor

Bus Bus

Bushalte Parada

Duur Durashon

Fiets Baiskel

Geld Plaka

Goedkoop Barata

Postkantoor Postkantor

Regen Awacero

Stoel Sede of stul

Vuurtoren Faro

Vliegtuig Oroplano

Vliegveld Aeropuerto

Water Awa

Wisselen Kambia

Wolken Nubia

Zand Tera of santu

Zee Laman

Verblijf

Bad Banjo

Bed Kama

Douche Ducha

Handdoek Serbète

Hotel Hotel

Kamer Kamber

Koelkast Frishidèr

Nacht Nóchi

Ontbijt Desayuno

Sleutel Yábi

Toilet Tualet

Zeep Habón

Eten en drinken

Ik heb dorst  Mi tin sed

Ik heb honger Mi tin hamber

Ontbijt Desayuno

Lunch Lunch

Diner Sena

Bord Tayó

Eten Cuminda

Lepel Kuchara

Mes Kuchú

Ober Weter

Peper Pika

Rekening Kuenta

Vork Fórki

Wijn Binja

Zout Salo

Menu

Groente Berdura

Donker gebak met rum Bolo pretu

Tonijn Bonito

Lollie Chupa bèbè

Geit Cabrito

Pannenkoek van maïsmeel Funchi

Kaas Keshi

Melk Lechi

Snoep Mangel

Boter Manteca

Brood Pan

Maïsbrood Pan batí

Watermeloen Patía

Peper Pika

Zout Sálo

Frisdrank Soft, refresco

Zuurzak Sorsaka (= vrucht)

Gestoofd vlees Stobá

Suiker Suku

Brood Pan

Pasteitje Pastechi

Dagen

Dag Dia (spreek uit: dja)

Vandaag Awé

Gisteren Ayéra

Ochtend Maínta

Middag Merdía

Namiddag Tramerdia

Zondag Dia domingu

Maandag Dia luna

Dinsdag Dia mars

Woensdag Dia rason

Donderdag Diaweps

Vrijdag Diabièrne

Zaterdag Dia sabra

Personen

Genezer(es) Curito

Man Homber

Juffrouw Yufrow

Mevrouw Señora

Oude vrouw Mai

Meneer Menér/sir

Ik (A)mi

Jij (A)bo

Hij, zij, het E

Idioot Loco

Blanke Nederlander Macamba

Wij Nos

Wij allemaal Nos tur

Jullie Boso

Zij Nan

Wij tweeën Nos dos

Aanspreektitel voor mannen Shon

Heren Shonnan

Iedereen Tur hende

Niemand Ningun hende

Ik of ik ben Mi

Ik wil Mi kier

Met mij Cu mi

Voor mij Pa mi

Zoon Yiu homber

Dochter Yiu muhé

Jongen Mucha homber

Meisje Mucha muhé

Man Homber

Vrouw Muher

Broer Ruman homber

Zus Ruman muhé

Tante Tanta, tía

Oom Omo, tío

Neef Primu

Nicht Prima

Ouders Mayo(r)nan

Tellen

0 Zero, nul, nada

1 Unu

2 Dos

3 Tres

4 Kwater, cuater

5 Sinku, cincu

6 Seis

7 Shete, siete

8 Ocho

9 Nuebe

10 Dies

11 Diesun

12 Diesdos

13 Diestres

14 Diescuater

15 Diescincu

20 Bínti

30 Trínta

40 Cuarénta

50 Cincuénta

60 Sesénta

70 Seténta

80 Ochénta

90 Nobénta

100 Cién

1000 Mil

9000 Nuebe mil

Kleuren

Rood Còrá

Wit Blancu

Blauw Blou

Geel Geel, gel

Bruin Maron

Roze Ros

Zwart Pretu

Grijs Shinishi

Groen Bèrdè

Paars Lila

Oranje Orañe, oraño

Dieren

Bij Abeha

Vlinder Barbulèt

Kolibri Blenchi

Ezel Buriko

Geit Cabrito

Krab Cangrew

Ratelslang Cascabel

Konijn Coneu / Konènchi

Kikker Dori

Kip Galiña

Spin Aranja

Paard Kabai

Geit Kabritu

Hond Kachó

Kakkerlak Kakalaka

Schaap Karné

Schelpdieren Kokoloshi

Kreeft Kref

Hagedis Lagadishi

Wesp Maribomba

Vlieg Muska, muskita

Duif Palomba

Eend Patu

Pelikaan Pelikan

Vis Piska

Varken Porko, hochi

Kat Pushi

Mug Sangura

Zeeschildpad Tortuga di laman

Haai Tribon

Grote roofvogel Warawara

Leguaan Yuana of iguana

Geografisch

Inham, monding Boca

Heuvel Ceru, cero (sero)

Put Pos

Zoutpan Salinja

(Droge) rivierbedding Rooi

Aarde Tera

Andere onderwerpen

  • Apotheken

    Palmboom Curacao
    Curaçao heeft naast honderd huisartsen meer dan twintig apotheken, botica heten ze in het Papiaments. Deze apotheken hebben alle gangbare medicijnen in huis, dus...
  • Autohuur

    Wegwijzer op Curacao
    Wie wat meer van het eiland wil zien dan het strand en de stad doet er verstandig aan een auto te huren. Er zijn veel autoverhuurbedrijven op Curaçao. Er zitten...
  • Bagage

    Blauwbaai Curacao
    Als je vliegt mag je per persoon 25 kg bagage meenemen en 35 kg als je business class vliegt. Dit is echter afhankelijk van uw vliegmaatschappij. Bijvoorbeeld...
  • Banken

    Vogel Curacaou
    Banken zijn van maandag tot en met vrijdag geopend van 8.00 uur ’s ochtends tot 15.30 uur ’s middags. Je kunt op veel plekken, ook op het vliegveld, pinnen en...
  • Belastingen voor toeristen

    Op het strand
    Als toerist word je op Curaçao met twee soorten belasting geconfronteerd: luchthavenbelasting als je het eiland weer verlaat en een belastingtoeslag van 7% op de...
  • Benzinestations

    Strand Klein Curacao
    Op Curaçao zijn veel benzinestations en de meeste zijn lang geopend, van ’s ochtends 7.00 uur tot laat in de avond. Er zijn er zelfs die 24 uur per dag geopend...
  • Bioscopen

    Strand Kleine Knip
    Curaçao heeft een groot bioscoopcomplex in de stad: The Movies. Met zes zalen, duizend stoelen en de nieuwste speelfims en het hele jaar geopend. The Movies ligt...
  • Casino’s

    Roulette in het casino
    Curaçao heeft veel casino’s, voornamelijk gevestigd in hotels. De meeste casino’s gaan aan het begin van de middag open en sluiten diep in de nacht. Badkleding...
  • Criminaliteit

    Politie Curacao
    Curaçao is over het algemeen niet zo’n onveilig eiland als wel eens gesuggereerd wordt. Het is een klein eiland en elk incident krijgt enorm veel (media-aandacht...
  • Dolfijntherapie

    Dolfijn
    Een bijzondere medische faciliteit op Curaçao is het Curaçao Dolphin Therapy Center (CDTC) dat sinds maart 2004 in het Curaçao Sea Aquarium te vinden is. Hier...
  • Douanebepalingen

    Bijzondere schelpen
    Iedere bezoeker moet in het bezit zijn van een geldig paspoort en een geldig retourticket. Voor een verblijf langer dan drie maanden moet een verblijfsvergunning...
  • Duikscholen

    Duiken op Curacao
    Curaçao is het duik- en snorkeleiland bij uitstek en heeft dus een groot aanbod van duikscholen. Duikscholen zijn aangesloten bij de CDOA, the Curaçao Diving...
  • Excursies

    Koningin-Emma-Pontonbrug, Wilhelmstad, Curaçao
    Het eiland kun je natuurlijk met een huurauto/jeep of motor op eigen houtje verkennen en dat is zonder meer het avontuurlijkst. Maar er worden ook excursies...
  • Fooien

    Uitzicht op Willemstad
    Het is gebruik om een kruier een fooi van 1 NAfl. per koffer te geven. Taxichauffeurs worden meestal 10% van de ritprijs getipt. Restaurants brengen meestal zelf...
  • Fotograferen en filmen

    Koraalvis, Curacao
    Het is verstandig je filmrolletjes, videobanden, cassettes, chips en batterijen mee te nemen van huis, want dat zijn volop verkrijgbare maar dure artikelen op...
  • Galeries en kunst

    Kunst Caribisch gebied
    Langzaam maar zeker komen er meer galeries op Curaçao. In de meeste staat de Antilliaanse kunst centraal, vaak is er ook handwerk te koop.Kas di Alma Blou is...
  • Gehandicapten

    Koraal, Curacao
    Een aangepaste vakantie is op Curaçao mogelijk. Enkele grote hotels en resorts hebben aangepaste kamers. Je kunt een rolstoel huren bij het Wit Gele Kruis, tel....
  • Geld

    Curaçao 2,5 cent 1944
    Op Curacao betaal je voorlopig nog met de Antilliaanse gulden, ook wel florin genaamd en afgekort met NAfl. of ANG. Het eilandsbestuur heeft met de...
  • Gezondheid

    Gestreepte vlindervis
    Over het algemeen is Curaçao een eiland met weinig uitzonderlijke gezondheidsrisico’s. Het eten is goed en wordt in de regel hygiënisch bereid, het drinkwater is...
  • Golfbanen

    Gezicht op de noordkust met Boka Grandi
    Curaçao heeft twee mogelijkheden om te golfen. De laatste aanwinst van het eiland is de 18-holes AAA Championship golfcourse Blue Bay Curaçao (Blauw Baai). Deze...
  • Herbevestiging terugvlucht

    ALM Antillean Airlines MD-82
    Kortgeleden was het nog verplicht de terugvlucht 72 uur voor de terugreis te herbevestigen bij de lokale vertegenwoordiger van de luchtvaartmaatschappij waarmee...
  • Huisdieren

    Onderwaterwereld Curacao
    Het is toegestaan honden en katten vanuit Nederland mee te nemen naar Curaçao, als ze maar in het bezit zijn van een geldige gezondheidsverklaring van een...
  • Huwelijk

    Tortelduiven op Curacao
    Er wordt heel veel getrouwd op Curaçao, en niet door de eilandbewoners alleen. Curaçao is in de eerste plaats een eiland dat voor velen een romantisch ideaal...
  • Kerken

    Willibrorduskerk
    Alhoewel het grootste deel van de bevolking katholiek is, heeft Curaçao enorm veel kerkgenootschappen, waaruit ook weer blijkt hoe gevarieerd de samenstelling...
  • Kinderen

    Lekker spelen op het strand
    Curaçao is een bijzonder kindvriendelijk eiland, omdat Curaçaoënaren dol op kinderen zijn. Deze meeste Curaçaoënaren komen zelf uit grote gezinnen en hebben...
  • Kleding

    Duiken vanaf de boot
    Lichte, luchtige kleding is het kledingadvies voor Curaçao. De Curaçaoënaar houdt ervan goed gekleed te gaan en zal niet gauw in korte broek of badkleding een...
  • Klimaat

    Daaibooi Curacao
    Op Curaçao is het altijd warm, alhoewel er bijna altijd (behalve als er een orkaan in de regio bezig is!) een verkoelende passaatwind waait. Door die wind heb je...
  • Luchthaven Curacao

    Luchthaven Curacao
    De luchthaven van Curaçao heet Hato en ligt aan de noordkust van het eiland, zo’n 12 kilometer van Willemstad. Hij is onlangs grondig verbouwd en voorzien van...
  • Openbaar vervoer

    Koningin Emma brug op Curacao
    Behalve met de (huur-)auto, taxi of pendelbussen die de meeste hotels hebben, zijn er ook mogelijkheden om met het openbaar vervoer over het eiland te reizen....
  • Postkantoor

    Curaçao Sea Aquarium Dolphin Show
    Er zijn verschillende postkantoren op het eiland. De belangrijkste postkantoren zijn gevestigd in Punda, Otrobanda en Groot Kwartier aan de Schottegatweg (...
  • Sport, fitness en wellness

    Wellness
    Curaçao heeft voor sportliefhebbers veel mogelijkheden. Op nummer een staat natuurlijk de watersport met duiken, snorkelen, zeezeilen, surfen, jetski en...
  • Stadswandelingen

    Brionplein, het stadshart van Otrabanda in Willemstad, Curacao
    Curaçaoënaar Jopi Hart geeft een levendige wandeltocht door Otrobanda, hij vertelt over de geschiedenis, het leven en de cultuur van de Curaçaose bevolking van...
  • Strand

    Het strand Kleine Knip op Curacao
    Curaçao heeft veel stranden, vooral aan de zuidwestkant van het eiland. Deze stranden zijn vaak klein en liggen aan een baai (boca). Voor stranden met...
  • Supermarkten

    De Penha shops, Willemstad
    Het is niet ingewikkeld om een supermarkt (of toko) te vinden op Curaçao, er zijn er vele. Het is gebruikelijk kleingeld te geven aan de jongens en meisjes die...
  • Theaters

    Bulawaya dans op Curacao
    Het eiland heeft Teatro Luna Blou in Otrobanda, waar veel toneelvoorstellingen te zien zijn en toneelprojecten (o.a. met jongeren) worden georganiseerd. Ook...
  • Uitgaansleven

    Nightclub in neon
    Curaçao heeft niet het bruisende uitgaansleven van een wereldstad, maar er is tot diep in de nacht genoeg te beleven. Aan het einde van de middag is er in veel...
  • Zustereilanden

    Palm Beach op Aruba
    De zustereilanden Aruba en Bonaire zijn per boot of per vliegtuig te bereiken. DCA is ter ziele gegaan, maar er zijn verschillende maatschappijen die op die...