De Cycladen

De wijnen van Santorini
De wijnen van Santorini, ©Marcelo Costa

De meest gefotografeerde eilanden van Griekenland zijn de Cycladen in het midden van de Egeïsche Zee. Hier staan de bekende witte kerkjes met de blauwe koepeltjes en de karakteristieke windmolentjes. De dromerige witte dorpjes, huisjes, de bloempotten waarin kleurrijke bloemen bloeien, de geplaveide straatjes, de smalle trappetjes, de lome fotogenieke katten die op het heetst van de dag een schaduwrijk plekje opzoeken. U kent het wel.

Vanwege die witgekalkte huizen en kerken die zo mooi afsteken tegen het blauw van de lucht en de zee worden de Cycladen ook vaak de witte eilanden genoemd. De wereldberoemde Cycladische bouwstijl is eigenlijk ontstaan uit pure armoede. De bevolking moest roeien met de riemen die ze hadden en scharrelden allerhande bouwmaterialen bij elkaar om een huis te kunnen bouwen. Dikke muren en zo weinig mogelijk ramen moesten het binnen aangenaam koel houden. Ze schilderden hun huizen wit omdat deze kleur het zonlicht weerkaatst, maar ook om te verdoezelen dat er verschillende steensoorten waren gebruikt. De vlakke daken waren bedoeld om het schaarse regenwater op te vangen. De huizen werden nog eens creatief opgevrolijkt met kleurrijke deuren, raamkozijnen en balkonnetjes en heel veel potten (of oude olijfolieblikken, emmers of teilen) met veelkleurige bloemen.

Goddelijke tweeling

Het Griekse woord kýklos betekent cirkel. Omdat de eilanden als een cirkel rond het piepkleine onbewoonde eilandje Delos of Dilos, zoals het nu heet, liggen, werd deze eilandengroep de Cycladen genoemd. Dilos speelde in de oudheid een grote rol als religieus centrum en belangrijke handelshaven. De ruïnes hiervan zijn te bezoeken. Volgens de mythologie zou Delos het geboorte-eiland zijn geweest van de goddelijke tweeling Artemis (godin van de jacht) en Apollo (god van de zon). Vader Zeus zou uit dankbaarheid rond het eilandje een kring van eilanden hebben gelegd, zodat het in het centrum kwam te liggen. De Cycladen beleefden zo’n 3000 jaar v.Chr. een bloeiperiode toen de Cycladische cultuur ontstond, waarvan de idolen, kleine langgerekte beeldjes, de bekendste uitvloeisels zijn. Zo’n 1000 jaar later kwamen de Minoërs uit Kreta er aan de macht, waarna de Doriërs het er voor het zeggen kregen.

De rest van de geschiedenis loopt min of meer gelijk op met veel van de andere Griekse eilanden. Na de Romeinen, volgde de Byzantijnse periode. In 1204 grepen de Venetianen de macht en drukten drie eeuwen lang een groot stempel op de Cycladen. In 1537 kregen de Turken de touwtjes in handen en in 1832 werden de eilanden bij Griekenland gevoegd. De Cycladen bestaan uit duizenden eilanden, eilandjes en rotspunten, maar een stuk of dertig zijn bewoond. Mykonos, Paros, Milos, Santorini en Syros zijn door de lucht bereikbaar. Vanaf Piraeus en andere havenplaatsen zijn de andere eilanden te bevaren. Omdat ze zo dichtbij elkaar liggen, lenen de Cycladen zich erg goed voor het zogenoemde 'eilandhoppen', in één vakantie een paar verschillende eilanden aandoen. De Cycladen zijn erg toeristisch en het kan er in het hoogseizoen behoorlijk druk zijn. De populairste eilanden zijn Mykonos, Santorini, Paros en Antiparos, Ios, Naxos, Tinos en Andros. Op de minder bekende eilanden is het vanzelfsprekend wat rustiger.

De eilandengroep is in te delen in de Noordelijke Cycladen (Mykonos, Dilos, Syros, Tinos en Andros); de Centrale Cycladen (Paros, Antiparos, Naxos en Amorgos); de Zuidelijke Cycladen (Santorini, Folegandros, Sikinos, Ios en Anafi) en de Westelijke Cycladen (Kea, Kythnos, Kimolos, Milos, Serifos en Sifnos). Net als op veel andere eilanden worden de hoofdstadjes van de Cycladen vaak Chora genoemd, dit betekent in feite hoofdstad of liever gezegd: hoofddorp.

De eilanden

  • Amorgos

    Het Venetiaanse fort op het eiland Amorgos
    Dit langgerekte eiland is het meest oostelijke van de Cycladen. Het is een typisch cycladeneiland: dor en droog met steile rotskusten afgewisseld met lieflijke...
  • Anafi

    Het witte hoofdstadje van Anafi genaamd Chora
    Het eilandje Anafi ziet eruit als een kale rots die uit de zee oprijst. Het is amper 38 km2 groot qua oppervlakte en er wonen maar een paar honderd mensen. Het...
  • Andros

    Het strand van Andros
    Het meest noordelijke eiland van de Cycladen heet Andros. Op Naxos na is het ook het grootste eiland van deze groep. Opvallend verschil is dat Andros veel...
  • Antiparos

    Imponerende druipstenen in de grot van Antiparos
    Ooit zat dit kleine eilandje (35 km2) vast aan Paros waar het ten zuidwesten van ligt. Dit vulkanische eiland waar een paar honderd mensen wonen heeft slechts...
  • De kleine Cycladen

    Cruise schip tussen de kleine Cycladen
    Iraklia, Schinousa, Koufounisia, Keros en Donousa vormen samen de Kleine Cycladen. Ze liggen tussen Naxos, Ios en Amorgos in en zijn per boot te bereiken. De...
  • Delos (Dilos)

    Oude Griekse theater in Delos
    Dit piepkleine dorre eilandje dichtbij Mykonos van amper 5 km lang en ruim 1 km breed heeft een zeer grote rol gespeeld in de antieke geschiedenis. Volgens de...
  • Folegandros

    Zonsondergang bij het eiland Folegandros
    Nog geen 32 km2 groot maakt het eilandje Folegandros toch indruk door zijn ruige uiterlijk. Robuuste rotsformaties vormen een wild decor achter mooie...
  • Ios

    De zee bij Ios
    Witte huisjes, kerkjes met blauwe koepeltjes, windmolens, mooie stranden en een goed uitgaansleven. Ios is weer zo’n typisch Cycladeneilandje, maar qua bezoekers...
  • Kea

    De leeuw van Kea
    Kea ligt op nog geen 20 km afstand van het vasteland af en is beroemd om zijn amandelen en honing. Omdat het zo dichtbij ligt, wordt het veel bezocht door...
  • Kimolos

    De zee rondom het bergachtige Kimolos
    Dichtbij Milos ligt het kleine zeer rustige Kimolos (36 km2). Het is een half uurtje varen met een boot vanuit Adamas. Het is een heel bergachtig eilandje en...
  • Kythnos

    Vrouw op paard in de straten van Kythnos
    De inwoners van Kythnos noemen hun eiland liever Thermia, de naam die het ook in de oudheid droeg en die verwijst naar de thermale bronnen bij het plaatsje...
  • Milos

    Visser hutten in het dorp Klima van Milos. De lokale bewoners noemen ze "sirmata"
    Omdat dit eiland bijna precies in het midden bijna doorsneden wordt door een grote baai, heeft het zijn typische hoefijzervorm gekregen. Deze baai is...
  • Mykonos

    Windmolens op Mykonos
    Wie van rust houdt, kan het mondaine Mykonos in het hoogseizoen maar beter mijden. Het eiland staat namelijk bekend als feestbestemming voor jongeren en leden...
  • Naxos

    De poort van Naxos
    Naxos is niet alleen het grootste eiland van de Cycladen, maar ook het groenste en het meest bergachtige. Het eiland is heel vruchtbaar door de grote hoeveelheid...
  • Paros

    De "Portes" riffen (rotsen) in Paros
    Hoewel Paros een van de populairste toeristische eilanden is, heeft het toch zijn authentieke karakter weten te behouden. Het is een typisch Cycladeneiland met...
  • Santorini

    De kustlijn bij Fira op Santorini.
    Santorini is het bekendste eiland van deze groep en samen met Mykonos misschien ook wel het bekendste eiland van de Cycladen. Het heeft een bijzondere schoonheid...
  • Serifos

    'Beach tennis' op een van de prachtige zandstranden van Serifos
    Ook Serifos lijkt vanuit de verte op een kale rots die uit de zee omhoog komt. Hier weer een rotsachtige kust met veel inhammen en grotten. Opvallend zijn de...
  • Sifnos

    De haven van Sifnos
    In de oudheid was dit eiland zeer rijk door het vele goud en zilver dat er gewonnen werd. In Delphi bouwden inwoners van Sifnos een schathuis dat vol werd gelegd...
  • Sikinos

    Het prachtige Griekse Eiland Sikinos
    Wie absolute rust en een uitgesproken Griekse eilandsfeer wil, kan dat op Sikinos nog vinden. Hier gaat het leventje al eeuwenlang op dezelfde manier zijn...
  • Syros

    Aan het strand van Syros staat dit prachtige beeld
    De hoofdstad van Syros is tevens de hoofdstad van de Cycladen. Tot Piraeus die rol in 1893 overnam, toen het Kanaal van Corinthe af kwam, was Ermoupoli bovendien...
  • Tinos

    De haven van Tinos
    Rond 15 augustus, de dag van Maria Hemelvaart, wordt Tinos overspoeld met pelgrims uit heel Griekenland. Het eiland staat namelijk bekend als het Lourdes van...

Kaart van De Cycladen