Geschiedenis

Sulaymaniyah begin 19de eeuw
Sulaymaniyah begin 19de eeuw, ©Diyar se

Toen de Fransen en de Britten in het Midden-Oosten de grenzen trokken waren er ook volkeren die daar de dupe van waren. Het bekendste voorbeeld zijn de Koerden. Hun volk werd over niet minder dan vier landen verdeeld: Irak, Turkije, Syrië en Iran. Het gevolg was een lange vrijheidsstrijd die op dit moment in bepaalde landen nog voortduurt. Met name het gevecht tegen de bezitters van de macht in Bagdad heeft lang geduurd. Vanuit de bergen voerden de Koerden een lange onafhankelijkheidsstrijd. Toen Saddam Hoessein daar genoeg van had, en graag meer controle kreeg over de olievoorraden in Iraaks Koerdistan, spreidde hij gifgas uit over veel Koerdische dorpen. Tijdens deze beruchte Anfal-operatie ontvolkte hij een deel van Iraaks Koerdistan en vermoordde tienduizenden burgers en begroef ze in massagraven, diep in de woestijn.

Na de Golfoorlog handhaafden de Amerikanen, samen met de Britten, een no-fly zone, waardoor er meer rust ontstond in Iraaks Koerdistan, al duurde de burgeroorlog tot 1996. Na de val van Saddam Hoessein, dankzij de geallieerde troepen in 2003, legden de Koerden hier hun wapens neer en begonnen aan de opbouw van hun autonome gebied. Sinds 2005 is de de Koerdische Regio van Irak een federale staat binnen Irak. Het bezit een eigen parlement en een eigen bestuur. Sindsdien is dit gebied relatief veilig en wordt het ook spaarzaam door toeristen bezocht. De economie floreert, mede dankzij de aanwezigheid van olie. Natuurlijk ziet u tijdens een bezoek veel politie en militairen in dit gebied. Het is hun taak om terroristen en anderen met verkeerde bedoelingen buiten het gebied te houden. Vandaar dat u ook hier veel beveiligde escortes tegenkomt, met name van zakenlui en diplomaten. De Nederlandse politieke partij de SP onderhoudt sinds 2008 contacten met de regionale Koerdische regering, de KRG. Op dit moment zijn er wel spanningen tussen de centrale regering van Irak in Bagdad en de KRG, met name over Kirkuk. De KRG dringt aan op een snelle oplossing van dit probleem op basis van artikel 140 van de Iraakse grondwet. De regering in Bagdad en buurland Turkije lijken op dit moment niet bereid om hier een politieke opening toe te staan.

In het begin van de maand juni 2014 waren er helaas een aantal bomaanslagen in Iraaks Koerdistan. Een dubbele bomaanslag op een kantoor van de Koerdische partij PUK in de Noord-Iraakse stad Tuz Khurmato heeft het leven geëist van zeker 24 mensen. Tuz Khurmato ligt in een gebied dat zowel de regering in Bagdad als het bestuur van de autonome Koerdische regio in het noorden van Irak opeist. Op 9 juni volgde wederom een aanslag in de stad Jalawla waarbij 18 mensenlevens werden betreurd, eveneens op een kantoor van de Koerdische partij PUK. De bomaanslagen, uitgevoerd door de terreurgroep ISIS, ook wel ISIL genoemd ofwel de Islamitische Staat van Irak en de Levant, zijn niet gericht op westerlingen, maar op politieke kantoren. Toch is op dit moment enige voorzichtigheid bij openbare gebouwen gewenst. 

In augustus 2014 is de situatie wederom gewijzigd. Strijders van de eerder genoemde  Islamitische Staat (IS of ISIS) krijgen steeds meer terrein in handen van het Koerdische deel van Irak. Helaas zijn zij de hoofdstad Arbil tot op ongeveer 100 kilometer genaderd. Werkt u op dit moment In Arbil, waar 1,5 miljoen mensen wonen, in de olie-industrie dan is het advies om Iraaks Koerdistan te verlaten (advies gaat in op 8 augustus 2014). De ISIS jihadisten brachten helaas op 2 en 3 augustus 2014 hun Koerdische tegenstanders een gevoelige nederlaag toe in het noorden van Iraaks Koerdistan. De betrekkelijke veiligheid van dit gebied is op dit moment dus in gevaar. Gezien de nabijheid van de hoofdstad Arbil en de oliebelangen in dit gebied heeft de VS op 8 augustus 2014 aangekondigd dat zij de troepen van de ISIS jihadisten, die dit gebied bij hun Kalifaat willen trekken, gaan bombarderen. De Jezidi's (Yezidi's), aanhangers van het jedizisme,  en christenen die in dit gebied wonen zijn ondertussen massaal op de vlucht geslagen. De jihadisten van ISIS zien hen als heidenen die ofwel bekeerd ofwel gedood dienen te worden.

Volgens de laatste berichten worden veel Jezidi's door ISIS gedood, anderen zijn op de vlucht geslagen. Het gebied rondom de hoofdstad Arbil wordt redelijk beschermd vanuit de lucht door de Amerikanen, o.a. ter verdediging van de Amerikanen op het consulaat in Arbil. De vluchtelingen die op de berg Sinjar zitten hebben het zwaar. In de afgelopen dagen zijn 300 kinderen omgekomen door geweld, honger en dorst. Volgens nog niet bevestigde berichten zijn 500 Jezidi's levend begraven. ISIS toont op het Internet afbeeldingen van mensenhoofden (waaronder van jonge kinderen) op houten staken. Degenen die in de dorpen rondom de berg Sinjar zijn gebleven worden met de dood bedreigd. Hun toekomst is uiterst onzeker, aldus de Centrale raad van de Jezidi's in Duitsland (waar 90.000 Jezidi's wonen).  Via een beveiligde corridor die dankzij Noord-Amerikaanse bombardementen en Koerdische strijders hebben veel vluchtelingen een goed heenkomen kunnen vinden. Zie voor up-to-date informatie: Veiligheid in Iraaks Koerdistan.