Geografie en landschap

Klein Ararat
Het fraaie landschap rondom Klein Ararat vanuit Dogubeyazit, ©Myararat83

Turkije is een groot land: ongeveer 19 maal zo groot als Nederland en ruim 25 maal van België. Slechts een heel klein gedeelte – Thracië – ligt in Europa; de rest ligt in Azië. Het land heeft ruim 7000 km kust, maar doordat het land nogal bergachtig is, bestaat hiervan slechts een klein deel uit stranden. Pal voor de diep ingesneden westkust liggen Griekse eilanden. Twee bergketens houden Turkije in hun greep: het Pontisch gebergte in het noorden en de Taurus in het zuiden, beide met toppen tot boven de 3000 m. Ze zijn een voortzetting van de gordel die Alpen en Himalaya met elkaar verbindt. In het oosten van Turkije komen deze gebergten bij elkaar, om vervolgens weer uit te waaieren in het door bergketens beheerste Armeense hoogland. Hier ontspringen de Eufraat en de Tigris. Daar staat ook de hoogste berg, de Agi Dagi (5165 m), bij ons bekend als de Ararat. Aardbevingen, warme bronnen en uitgedoofde vulkanen als de Ararat herinneren aan de vroegere vulkanische activiteit in grote delen van Turkije. Ook ontspringen hier de Eufraat en de Tigris.

De golvende Anatolische hoogvlakte (800 – 1500 m), die een belangrijk deel van het binnenland beslaat, wordt gevormd door vrijwel boomloze, uitgestrekte steppen, die door hun omvang zeer indrukwekkend zijn. Waar een natuurlijke afvloeiing van het water onmogelijk is, vormden zich grote zoutmeren. Een uitzondering op dit golvende steppegebied vormt Cappadocië. Daar ontstonden door erosie wonderlijke turfsteenformaties.

De Turkse westkust is een deels rijk beboste streek. In de nazomer vergeelt het weelderige groen onder de hete zon. Het glooiende land is, net als Thracië, zeer vruchtbaar. In verschillende Nationale Parken worden de vegetatie, beren, wolven, wilde zwijnen en andere bosbewoners beschermd. Geen bescherming behoeven de ooievaars; zij zijn in Turkije talrijk en erg populair. Wie gaat wandelen moet oppassen voor slangen en schorpioenen, die bij voorkeur onder stenen wonen. Runderen, geiten, schapen, ezels, honden en katten zijn de meest voorkomende huisdieren. In het westen komen ook dromedarissen voor.