Economie

De Mahaneh Yehuda markt in Jeruzalem
De Mahaneh Yehuda markt in Jeruzalem

Israël heeft een markteconomie met een aanzienlijke overheidsbemoeienis die in de afgelopen 50 jaar een verbazingwekkende groei heeft doorgemaakt. Toch waren de voorwaarden voor een snelle economische groei niet altijd gunstig. Zeer hoge defensiekosten, een gebrek aan natuurlijke grondstoffen, een chronisch probleem met de watervoorziening en regelmatig terugkerende oorlogen vertraagden de economische ontwikkeling van het land. Voorts kwam er reeds in 1946 een Arabische boycot tot stand tegen ‘joodse bedrijven in Palestina’. Arabische ondernemingen mochten niet langer zaken doen met ondernemingen die door joden werden geleid. In 1952 besloten de Arabische staten tevens de handel te verbieden met Westerse bedrijven die intensieve betrekkingen met Israël onderhouden. Deze bedrijven werden op zwarte lijsten gezet, bijgehouden door het later opgerichte Arabische Boycot Bureau te Damascus. De Israëlische economie kon echter steunen op goed geschoolde en zeer gemotiveerde arbeidskrachten die in groten getale naar het Beloofde Land trokken. Voorts werd Israël financieel gesteund door de regering van de V.S., door joden in andere landen en door herstelbetalingen van de Westduitse regering; bovendien sloot het land grote leningen af en beschikte het over ruime internationale kredieten. Dit alles resulteerde in een opmerkelijke groei van de agrarische produktie die het land wat betreft voedsel zelfvoorzienend maakte (met uitzondering van granen). De landbouw levert momenteel tientallen eetbare produkten zoals aardappelen, aardbeien, abrikozen, aubergines, avocado’s, bananen, bleekselderij, bonen, bloemkool, Chinese kool, dadels, citroenen, druiven, erwten, graansoorten, grapefruits, guaves, komkommers, limoenen, mango’s, meloenen, olijven, perziken, pruimen, sinaasappels, tomaten, uien, vijgen, wortels, enzovoort. Andere produkten zijn: gekweekte bloemen (waaronder rozen), granaatappels, katoen, suikerbieten en voederbieten. Een deel hiervan wordt geëxporteerd. Andere belangrijke exportproducten zijn diamant en technologisch hoogontwikkelde apparatuur. Verder bezit het land een aantal natuurlijke hulpbronnen, waaronder bromide, kalium, klei, koper, fosfaten, zand, zwavel, asfalt, mangaan en kleine hoeveelheden aardgas en ruwe olie. Israel is echter afhankelijk van de import van ruwe olie, ruwe grondstoffen, granen, militair materieel en water. Met name de schaarste van water is een groeiend probleem in Israel. Toen de joodse kolonisatie begon was het onmogelijk voor individuele pioniers om ergens de grond te gaan bewerken. Enerzijds had men vaak te maken met een vijandige omgeving, anderzijds met problemen ten aanzien van de ontginning van moerassen en woestijnen. De oplossing werd gevonden in het stichten van agrarische gemeenschappen, zoals de kibboetsiem, de moshav shitufi, de moshav ovdiem en de moshavot.

Onderwerpen

  • De Histadroet

    Het hoofdkantoor van de Histadroet in Jeruzalem
    Behalve de kibboetsiem en de mosjaviem, zijn er ook particuliere joodse, Arabische en druzische boerenbedrijven. De particuliere boeren hebben een eigen...
  • Economische problemen

    Welkom voor nieuwe immigranten
    Deze Russische massa-immigratie vormt echter tegelijkertijd een van de grootste problemen voor de huidige economie. Een belangrijk deel van de miljoen joden die...
  • High-techbedrijven

    High tech Azorim Park in Petah Tiqwa
    De toekomst van de Israëlische economie ligt echter in handen van de high-techbedrijven. Israël is momenteel een van de leidende landen op het gebied van de...
  • Kibboets

    Dadelpalmen in een kibboets in de Negevwoestijn
    Kibboets (meervoud kibboetsiem) is de Hebreeuwse benaming voor een collectieve nederzetting. Van oorsprong zijn het agrarische gemeenschappen waar men in dorpen...
  • Moshav ovdiem

    Geitenkaas ligt te rijpen op een geitenboerderij
    In een moshav ovdiem is de boer zelfstandig ondernemer; hij bewerkt met zijn familie een aangekocht of gepacht stuk land of heeft de beschikking over een...
  • Moshav shitufi

    De moshav Nahalal in de Jizreelvallei. Dit is het belangrijkste graangebied van Israel
    Een andere nederzettingsvorm is de moshav shitufi, waar net als bij de kibboetsiem de werktuigen gemeenschappelijk bezit zijn en het werk ook gezamenlijk wordt...
  • Moshava

    Aardbeien zijn een bekend landbouwproduct in Israel
    Een moshava (meervoud moshavot) is een dorpsgemeenschap waar de bewoners grond en huis in eigendom hebben. Dergelijke dorpen kunnen uitgroeien tot volwaardige...
  • Bestuur en Staatsinrichting

    De menora en de knesset in de avonduren. De zevenarmige kandelaar van brons is ontworpen door Benno Elkan
    Parlementaire democratieIsraël is een parlementaire democratie. De volksvertegenwoordiging ofwel de Knesset bestaat uit 120 leden en wordt iedere vier jaar...
  • Bevolking

    Joodse vrouwen afkomstig uit Jemen
    Israël is een immigratieland. Joden uit tachtig verschillende landen stroomden in de loop der eeuwen naar het ‘Beloofde Land’. Zij hebben echter één ding gemeen...
  • Eten en Drinken

    Eten en drinken in Israel
    Eten in IsraelEr zijn maar weinig landen waar men zo goed en afwisselend kan eten als in Israël. Immigranten uit alle hoeken van de wereld hebben hun eigen...
  • Klimaat en Beste Reistijd

    Klimaat en beste reistijd Israel
    Het klimaat in Israël is gevarieerd en wordt bepaald door de ligging en de hoogte van de streek. Het noordoosten heeft een ander klimaat dan het zuiden, de...
  • Onderwijs

    De joodse samenleving hecht aan het belang van goed onderwijs
    ‘De echte wereld rust op de adem van een schoolkind.’Uit: de Babylonische talmoedDeze woorden geven uitdrukking aan het belang dat de traditionele joodse...
  • Planten- en Dierenwereld

    Er leven nog enkele luipaarden in de Negevwoestijn
    Plantenwereld IsraelHet land Israël bezit niet minder dan 2250 verschillende plantesoorten. In het vroege voorjaar bloeien in de Negevwoestijn leeuwetanden,...
  • Sport

    Parachutespringen boven de kuststreek
    De meest beoefende en meest bekeken sporten in Israël zijn basketbal en voetbal, daarna komen zwemmen, tennis, atletiek, schermen, gewichtheffen, schaken, bridge...