Kunst en cultuur

Muziek en dans

Inleiding

Mozambikanen zijn muziekfanaten. In stedelijke disco’s en nachtclubs klinken mixen van Afrikaanse ritmes en Latijns-Amerikaanse dansliedjes tot diep in de nacht. 'Neyma' (geb. 1979, Maputo) behoort tot Mozambique's populairste zangeressen; haar liedjes vormen combinaties van Westerse en Afrikaanse muziek. Neyma's muziek is Portugeestalig; inmiddels heeft zij 6 albums ('Brigas', 'Baila', 'Renascer', 'Arromba', 'Idiomas' en 'Neyma 10 Anos') op de Mozambikaanse en Portugese markt gebracht.

Op het platteland staat (ritimische) Afrikaanse muziek centraal. Opvoeren van muziek gaat gepaard met zang en dans - dit beteft een groepsevenement. Religieuze ervaringen en het leven worden bezongen. Bevolkingsgroepen hebben eigen dansen, zo is de 'tufo' synoniem van de Makhua; deze kent Arabische invloeden. Makonde kennen de (gemaskerde) 'mapiko'. In Zuid-Mozambique wordt de 'makwaela' opgevoerd, een dans waarbij alleen wordt gezongen en met de voeten ritmisch op de grond wordt gestampt).

Marrabenta

'Marrabenta' is een unieke Mozambikaanse muziekstijl. Deze kwam ongeveer honderd jaar geleden tot stand in Zuid-Mozambique en vormt een combinatie van Portugese volksmuziek, westerse popmuziek en traditionele, Mozambikaanse muziek. 'Marrabenta' werd gemaakt op traditionele instrumenten, tegenwoordig worden ook synthesizers en gitaren gebruikt. Vooral in Maputo kan 'marrabenta' niet worden verslagen. 'Kina Marrabenta' is een begrijpelijk en toegankelijk marrabentalied van zangeres Neyma.

Traditionele instrumenten

•, Tchakare: klinkt als viool, lijkt gitaar. Heeft 1 snaar, waarover een boog is gewreven. Populair in Cabo Delgado, Zambézia en Niassa;

•, Mbila: houten xylofoon, bespeeld met stokjes voorzien van zachte balletjes. Populair in provincie Inhambane. Optredens zijn meestal in groepsverband;

Mbira: 'duimpiano' die klinkt als kleine harp. Houten instrumentje, die ijzeren toetsen worden door duim en wijsvinger aangeraakt. Bespeeld in Ndau-gebied.