Volkeren en hun geschiedenis

Traditionele dansen Wolof (Wollof)
Traditionele dansen Wolof (Wollof)

De bevolking van Gambia is niet te kwalificeren als: ’het Gambiaanse volk’. De inwoners van Gambia zijn afkomstig uit vele, soms zeer oude, volkeren. Gambianen spreken overigens over ‘tribes’, stammen. Deze zijn nog steeds herkenbaar, elk met een eigen taal, elk met hun eigen cultuur.

Geleidelijk aan vindt enige vermenging plaats, vaak met inwoners uit andere delen van de wereld, zoals Europeanen. Bij een bezoek aan Gambia wordt men nog steeds geconfronteerd met volkeren die er trots op zijn dat ze tot dat volk behoren. De oorsprong ervan ligt vaak in een ver verleden. Van de meesten is de herkomst bekend.

Van allen ligt het woongebied in West-Afrika. Velen leven grensoverschrijdend met Senegal. De volkeren in Gambia zijn onlosmakelijk verbonden met die in andere West-Afrikaanse landen. Het ‘Senegambiagebied’ is in de geschiedenis veel groter dan het gebied waarmee Senegal en Gambia bedoeld wordt. Het omvat een groot gedeelte van de Afrikaanse westkust, van het zuiden van Mauretanië tot het noorden van Liberia. De volkeren die dit gedeelte van Afrika bewonen schreven de geschiedenis ervan.

Waar in de geschiedenis gesproken wordt over het Senegambiagebied, omvat dit dus veel meer dan Senegal en Gambia tezamen. Senegambia is de huidige benaming voor de landen Senegal en Gambia. Als naam werd het voor het eerst gebruikt door de Britten in 1765, als referentie aan de samenwerking tussen de Britten en de Fransen bij de verdediging van hun gezamenlijke belangen op Goree-Eiland en St. Louis in Senegal (Frans) en James Eiland in Gambia (Brits). De benaming werd officieel bij de vorming van de confederatie van Senegal en Gambia in 1982.

Wat er ook in politiek opzicht veranderde, het zijn nog steeds dezelfde volkeren, elk met hun eigen taal en cultuur, maar nauw verbonden door hun historische banden. Soms is niet duidelijk welk volk welke rol speelde bij een bepaalde gebeurtenis. Chauvinisme komt óók onder Afrikaanse volkeren voor. Vanuit die achtergrond is het verklaarbaar dat ze zekere historische gebeurtenissen voor zichzelf opeisen of zich daarin bepaalde heldenrollen toedelen.

Over die taal valt nog wel iets te melden. Men spreekt in Gambia Engels als hoofdtaal, maar 'thuis' zul je daar weinig van merken. Daar wordt de taal van het volk gesproken. Een Gambiaan is dus veelal tweetalig, hoewel........ Volkeren als Fula en Jola spreken naast Engels en hun eigen taal vaak ook Mandinka of Wolof. Als je de geschiedenis bestudeert spreekt dat eigenlijk voor zich. Voor de Nederlandse markt is, omat er nauwelijks informatiemateriaal voorhanden is over deze talen, een tweetal boekjes ontwikkeld die een inzicht geven in het Wolof en Mandinka. Kijk op: www.pauldewaard.nl, waar zowel het reiswoordenboek Mandinka als Wolof nader worden toegelicht.

Hierna volgt iets meer over de belangrijkste volkeren en hun historische achtergronden. De enkelvoudsvorm van de naam van het volk wijkt niet af van de meervoudsvorm.

Onderwerpen

  • De Rastabeweging

    Rasta, ook in Gambia
    In Gambia zult u vele malen geconfronteerd worden met zg. Rasta’s, gemakkelijk herkenbaar aan hun haardracht, of aan de veelkleurige mutsen die ze vaak over hun...
  • Fula (Fullah, Fulani, Fulbe of Peul)

    Trditioneel roundhouse
    Niemand weet precies waar ze vandaan komen. De Fula zélf claimen dat hun voorouders blanken waren. Vast staat dat hun oorsprong niet in Afrika ligt. Aan hun...
  • Jola (Jolla)

    Jola, traditie en bijgeloof
    Men treft afstammelingen van de Jola langs vrijwel de gehele Atlantische kust van West-Afrika aan. In tegenstelling tot andere volkeren is van de Jola,...
  • Mandinka (Mandingo of Malinke)

    Mandinka, lange, bewogen geschiedenis
    De Mandinka vinden hun oorsprong in het oude keizerrijk Mali. Binnen dat keizerrijk bevond zich een land dat werd aangeduid als Kangaba of Manding. Mali maakte...
  • Voertaal

    Taalboekjes
    De officiële taal in Gambia is Engels. Het wordt gesproken in het parlement, bij de rechtspraak en bij alle officiële gebeurtenissen. De taal wordt op school...
  • Volkeren

    Jola dorp
     VolkerenIn Gambia leeft een vijftiental verschillende volkeren die tezamen ongeveer dertig verschillende talen spreken. Overal wordt Engels als voertaal...
  • Wolof (Wollof)

    Wolof, handelaren van huis uit
    Van de Wolof staat vast dat ze altijd in Afrika geleefd hebben. Hun geschiedenis is zeer oud en gaat terug tot omstreeks het jaar 600. De voorouders van de Wolof...
  • Een paar woordjes Gambiaans

    Taalboekjes
    Als taal bestaat het Gambiaans niet, of het zou verbasterd Engels moeten zijn waaraan hard gewerkt wordt om dit uit te roeien. De Gambiaanse taal is Engels!Er...
  • Geschiedenis

    Meer dan 12.000.000 gingen aan boord
    De te vertellen geschiedenis van Gambia, althans wat daarover bekend is, staat in geen verhouding tot de hoeveelheid van geschiedkundige feiten die u op school...
  • Klimaat

    Droogte heeft zijn nadelen
    Als er weinig wind staat of de wind waait uit het oosten, komt de warmte vaak drukkend over, maar na een paar dagen bent u daar wel aan gewend. Als de wind van...
  • Kunst en cultuur

    Kunst en cultuur
    Kunst en cultuur in Gambia zijn nauw verbonden met de landen eromheen, of eigenlijk met de cultuurgeschiedenis van geheel West-Afrika. Niettemin worden er...
  • Land en volk

    Womans Garden Project
    LiggingGambia ligt in West-Afrika, aan de Atlantische Oceaan. Met een oppervlakte van 11.300 km² is het land ongeveer 1/5 van Nederland en België tezamen. In...
  • Nationale parken

    Nationale parken en reservaten
    Gambia kent verschillende nationale parken en natuurreservaten. Het meest bekend en ook voor het publiek geopend is het Abuko Nature Reserve, waarover elders...
  • Ontmoetingen

    Ontmoetingen
    Ontmoetingen met vreemde volkeren, met andere culturen en leefgewoonten zijn spannend en leerzaam. In een land als Gambia, waar bijna iedereen je aanspreekt,...
  • Traditionele verhalen

    Ninkee Nankaa
    Het wreedste dier (vrij naar een traditionele Gambiaanse vertelling)Kadiri sjokte door de jungle. Hij was op weg naar huis. In een naburig dorp had hij de...
  • Winkelen en souvenirs

    Djembeh, gewild souvenir
    Gambia is een land waar afdingen moét. Met uitzondering van winkels waar artikelen tegen vastgestelde prijzen te koop worden aangeboden, zoals o.a. in...