Johannesburg

De skyline van Johannesburg in Zuid-Afrika.
De skyline van Johannesburg in Zuid-Afrika, ©Evan Bench

Reizen naar Johannesburg

Highveldstad

Wonder van Zuid-Afrika. Was hier bijna tweehonderd jaar geleden nog kaal Highveld, nu ligt hier een uitgestrekte stad die met vier miljoen inwoners de grootste van Zuid-Afrika is. Goudkoorts, grondvest van Johannesburg, bepaalt nog steeds het gezicht van de stad en zijn inwoners: deals worden snel gesloten, grote bedragen worden verdiend en stress is zowel zichtbaar als voelbaar. Johannesburg, vrijwel altijd afgekort tot ‘Jo’burg’ vormt het commerciële hart van Afrika en is zinderend en dynamisch. Ondanks, of dankzij, deze dynamiek roept de stad ook Afrikaanse clichébeelden op.

Jazzstad met zakelijke skyline

De skyline van Johannesburgs centrum wordt bepaald door wolkenkrabbers, terwijl die van de buitenwijken wordt gevormd door bomen en moderne kantoorgebouwen. Drie gebouwen zijn kenmerkend voor de stad: Telkom Joburg Tower (bekender als Hillbrow Tower, 269 meter hoog), Sentech Tower (Brixton Tower, 237 meter) en de wolkenkrabber 'Ponte City Apartments' (met daarop het grootste reclamebord van het zuidelijk halfrond, met 173 meter het hoogste residentiële gebouw van Afrika). Jo’burg is nauw verbonden met jazz, een muziekstijl die in nabijgelegen Sophiatown populariteit genoot. De jazzwind sloeg over naar de stad, waar jazzmusici optreden in clubs, bars en cafés. Het artistieke leven van eGoli (‘stad van goud’) kent echter ook theaters, dans- en musicalscholen.

Gastvrije en alerte metropool

Johannesburg geldt ook als tolerante stad, waar raciale Apartheidswetten met voeten werden getreden. Ondanks het feit dat ras hier minder belangrijk is dan in andere Zuid-Afrikaanse steden, kent Johannesburgs medaille een keerzijde. De stad kent criminaliteit; prikkeldraad, elektrische toegangspoorten en particuliere beveiligingsbedrijven zijn het gevolg. Deze maatregelen komen niet voort uit overbezorgdheid, maar uit dagelijkse werkelijkheid. Laat dit echter niet de reden zijn om Johannesburg niet te bezoeken. De stad biedt op diverse gebieden het beste van Zuid-Afrika en heeft gastvrije inwoners.

Geschiedenis van Johannesburg, Zuid-Afrika

Het tentenkamp dat na 1848 ontstond rondom de vindplaats van goud, kreeg de naam Johannesburg (vernoemd naar ZAR-ambtenaren Johannes Meyer en Johannes Rissik). Amerikanen, Britten, Duitsers en Nederlanders kwamen hier hun geluk beproeven. Johannesburg kreeg daardoor een internationaal karakter en ontwikkelde zich tot het belangrijkste handelscentrum van de regio, gelegen op een hoogte van 1760 meter. Aan de straten kwamen gebouwen, waarin banken, goudhandelaars, juweliers en andere winkeliers hun intrek namen. In 1948 werd de niet-blanke bevolking gedwongen om te vertrekken naar gebieden buiten de stad. Omdat de goudmijnen en Soweto zich ten zuiden van het centrum bevonden, groeide Johannesburg richting het noorden. Hier ontstonden ruim opgezette wijken.

Beschrijving bezienswaardigheden (centrum)

MuseuMAfricA

Het centrum van Johannesburg bestaat uit kilometers lange straten, waarin verkeer van stoplicht naar stoplicht rijdt. Trottoirs zijn overgenomen door straatverkopers die groenten, mobiele telefoons, fruit en kleding aanbieden. Onmisbare bezienswaardigheden zijn hier niet, maar u krijgt een beeld van ‘nieuw Johannesburg’ waarin Congolezen, Malawiërs, Mozambikanen, Zimbabwanen en Zuid-Afrikanen dagelijks overleven. U kunt een bezoek brengen aan MuseuMAfricA (Bree St 121, tel. 011-8335624, geopend di. t/m zo. 09.00-17.00 uur), waar u wordt geïnformeerd over de geschiedenis, geologie en archeologie van zuidelijk Afrika. Ook zijn hier decors die betrekking hebben op townships.

SA Breweries Museum

SA Breweries Museum (President St 15, vlakbij MuseuMAfricA, tel. 011-8364900, geopend di. t/m za. 10.00-18.00 uur) was in 2010 en 2011 benoemd tot beste museum van Johannesburg. Uw gids leidt u door ruimtes met informatie over geschiedenis, cultuur en ontwikkeling van bierbrouwen in Johannesburg. Rondleidingen (reserveren verplicht) duren anderhalf uur.

Johannesburg-North ('Northern Suburbs')

Johannesburg North betreft het gebied tussen het stadscentrum en Midrand. Hier bevinden zich nette, ruim opgezette wijken met parken, bomen en meren. Het is onmogelijk om Johannesburg North het blanke gebied van de stad te noemen, hiervoor hebben te veel raciale verschuivingen plaatsgevonden. Johannesburg North wordt echter beschouwd als een gebied van snobs: dure auto’s, chique winkelcentra en stijlvolle uitgaansgelegenheden. Voor u heeft het gebied het nodige in petto, u kunt hier natuurgebieden en musea bezoeken. Uitzichten op Johannesburgs skyline en beboste berghellingen zijn panoramisch.

Beschrijving bezienswaardigheden (Johannesburg-North)

Melville Koppies

Melville is Johannesburgs Bourgondische, maar sfeerloze wijk. In de (veelal Victoriaanse) panden zijn restaurants, trendy bars, videotheken en andere kleine winkels gevestigd. Direct ten noorden van de wijk ligt een langgerekt, rotsachtig natuurgebied: Melville Koppies. Deze roodbruine rotsen zijn bedekt met grasvelden en struiken. Door het gebied liggen wandelroutes die zicht bieden op bos, parken, en (in de verte) Johannesburgs centrum. Melville Koppies is aangegeven langs Beyers Naudé Drive en toont haar warme kleuren bij zonsopgang en zonsondergang.

Museum of Military History en Johannesburg Zoo

In de exclusieve wijk Saxonwold bevindt zich Museum of Military History (Erlswold Way, tel. 011-6465513, geopend dag. 09.00-16.30 uur) dat oude gevechtsvliegtuigen en voertuigen tentoonstelt. Vragen over de Eerste en Tweede Boerenoorlog en deelname aan de Tweede Wereldoorlog worden hier beantwoord. Naast dit museum vindt u Johannesburg Zoo (Jan Smuts Ave, hoek Upper Park Drive, tel. 011-6462000, geopend dag. 08.30-16.00 uur) die logisch is ingericht. Wandelpaden leiden (onder andere) langs apen, bokken, giraffen, leeuwen, nijlpaarden, olifanten en zebra’s. Reserveer een dag voor uw bezoek.

Zoo Lake

Naast Johannesburg Zoo ligt Zoo Lake, een uitgestrekte groenzone met daarin een meer. Het is mogelijk om hier te picknicken of een bootje te huren om enkele uren op het water te dobberen. Er is een openluchtwinkel met Afrikaans houtsnijwerk en een restaurant. Zoo Lake is drukbezocht in het weekend; de ingang bevindt zich aan Prince of Wales Ave.

African Craft Market (in The Mall of Rosebank)

Rosebank is een bekende vestigingsplaats van internationale bedrijven; aan de straten staan jacaranda’s die in het voorjaar paars kleuren. Gautrain heeft hier een station, waardoor vervoer naar het stadscentrum snel en frequent is. In modain winkelcentrum 'The Mall of Rosebank' vindt de African Craft Market (hoek Baker St en Cradock Ave, tel. 011-8802906, geopend dag. 09.00-18.00 uur) plaats. Deze kwaliteitsmarkt biedt alles wat met Afrika te maken heeft, waaronder manden, kralenwerk, drankjes, muziekinstrumenten, houtsnijwerk, schilderwerk en juwelen.

Nelson Mandela Square (verbonden met Sandton City)

Uitgestrekt en elitair Sandton betreft het meest welvarende gebied van zuidelijk Afrika. Gautrain heeft ook hier een station, waardoor de luchthaven en het stadscentrum snel bereikbaar zijn. Ingeklemd tussen Sandton Dr en Rivonia Rd vindt u extravagante gebouwen, waaronder Convention Centre en Michelangelo Tower. Winkelcentrum 'Sandton City' wordt door middel van een brug over 5th St verbonden met (eveneens winkelrijke) Nelson Mandela Square. Op dit plein staat het standbeeld van de voormalige president.

Organic & Natural Market (Bryanston)

Ten noorden van Sandton ligt even welvarend Bryanston. Hier vindt de ambachtelijke en artistieke Organic & Natural Market plaats (Culross Rd, tel. 011-7063671, geopend do. en za. 09.00-15.00 uur). Deze kleinschalige openluchtmarkt biedt natuurlijke kwaliteitsproducten (waaronder voedsel, kleding, ceramiek en andere kunst) en een theetuin. Ideaal voor families.

Montecasino Bird Gardens (van Montecasino Entertainment & Casino)

De commerciële wijk Fourways wordt gedomineerd door de gelijknamige ‘Mall’ (hoek William Nicol Dr en Witkoppen Rd). Schuin tegenover dit complex bevindt zich extravagant Montecasino. In de hal is een compleet Italiaans dorp gebouwd en voorzien van honderden winkels. Hiernaast bevindt zich Montecasino Bird Gardens: een groenzone met kleurrijke, tropische vogels en reptielen. In het amfitheater vinden vogelshows plaats (ma. t/m vr. 11.00 en 15.00 uur, za. en zo. 11.00, 13.00 en 15.00 uur). In de onderhouden tuinen, voorzien van riviertjes, zullen kinderen zich prima vermaken.

Beschrijving bezienswaardigheden (Johannesburg-South)

Johannesburg South betreft het gebied ten zuiden van de M2/R4. Hier bevinden zich goudmijnen en industriecomplexen die worden afgewisseld met minder welvarende woonwijken.

Gold Reef City

In attractiepark Gold Reef City (Northern Parkway, tel. 011-2485000, geopend woe. t/m zo. 09.30-17.00 uur) staat goudkoorts centraal. Het terrein bevindt zich op een oude goudmijn; de (meer dan tweehonderd meter diepe) schacht is geopend voor bezoekers. Ook kunt u hier nagebouwde mijnhuizen zien en met een zeef naar goudstukjes op zoek gaan (voor deze activiteit is reserveren verplicht). Plezier beleven staat in Gold Reef City centraal, u vindt hier achtbanen (‘Anaconda’ is de snelste en hoogste van Afrika), een reuzenrad en een wildwaterbaan.

Apartheid Museum

Naast Gold Reef City bevindt zich abstract Apartheid Museum (Northern Parkway, tel. 011-3094700, geopend di. t/m zo. 10:00-17:00 uur) waarvan de zuilen zichtbaar zijn. Deze zijn voorzien van ‘Democracy’, ‘Equality’, ‘Reconciliation’ en ‘Diversity’ – pijlers van de Zuid-Afrikaanse samenleving. Het museum informeert door middel van foto’s, scanvergrotingen en gebruiksvoorwerpen over het leven gedurende de Apartheid, de ‘ins en outs’ van het systeem en de strijd ertegen. Bij de ingang wordt u gescheiden van andere bezoekers; na een tocht langs koude, ijzeren hekken wordt u verenigd. Reserveer minimaal twee uur voor de Apartheidervaring en wees terughoudend met het toelaten van kinderen (hoewel zij niet worden gehinderd).

South African Airways Museum

Vijftien kilometer ten zuidoosten van Johannesburgs centrum vindt u klein Rand Airport, waar South African Airways Museum is gevestigd (mob. 083-4423771, geopend ma. t/m vr. op afspraak, za. en zo. 09.30-14.00 uur). Dit museum beschikt over twee Boeing 747’s en enkele kleinere toestellen die in het verleden deel uitmaakten van de nationale vloot. In het gebouw van de Transvaal Aviation Club (bij de hierboven genoemde vliegtuigen) bevindt zich de tentoonstelling en de bibliotheek van South African Airways.

Bestemmingen in de omgeving van Johannesburg

  • Gauteng-Noord

    Tswaing Meteorite Crater
    Beschrijving bezienswaardigheden (Centurion)Jan Smuts HouseIn Centurion bevindt zich Jan Smuts House, het woonhuis van de voormalige staatsman. Dit is ingericht...
  • Gauteng-Zuid

    Township Soweto
    Beschrijving bezienswaardigheden (Roodepoort)Walter Sisulu National Botanical GardenResidentieel en Afrikaanstalig Roodepoort geniet bekendheid door aanwezigheid...
  • Pretoria

    Het uniegebouw van Pretoria.
    Reizen naar PretoriaPretoria, administratieve hoofdstad van Zuid-Afrika, is gelegen aan de voet van de Magaliesberg en staat bekend om tuinen, parken,...

Kaart van Johannesburg en omgeving