Assos

Theater Assos
Het Griekse theater in Assos, ©self-Vindobona

Assos is de ruïnestad bij het huidige Behramkale, dat vlak tegenover het Griekse eiland Lesbos ligt. Om er te komen moet u de weg van Çannakale in zuidelijke richting volgen, tot Ayvacik (80 km), en daar rechtsaf slaan. Een smalle en bochtige, maar goed berijdbare asfaltweg leidt dan door een glooiend, deels bosrijk landschap via Pagaköy naar het dorpje Behramkale (18 km, 500 inw.). Voor u daar aankomt, passeert u eerst nog een mooie brug uit de 14e eeuw. Bij het dorp splitst de weg; linksaf gaat het naar het dorp zelf en de akropolis, rechtsaf langs de oude stadspoort met haarspeldbochten naar de kust (8 km).

Assos is in de 10e eeuw v.C. als kolonie gesticht door bewoners van het eiland Lesbos, dat deel uitmaakte van Aeolië. Zoals bij vrijwel alle Griekse kolonies dankte de stad zijn bestaan aan de haven; die mede als overslagplaats voor landbouwproducten uit het binnenland diende. Aan de - nog steeds indrukwekkende - ruïnes is af te lezen hoe belangrijk Assos was. De plaats heeft beroemde bezoekers gehad: Aristoteles verbleef er een tijdje, net als de apostel Paulus.

Bezienswaardigheden

Om de akropolis te bezoeken loopt u door het dorp, langs een theehuis met terras, mooi uitzicht! en de mensen die u kant willen verkopen, omhoog. Allereerst komt u bij een van de oudste Osmaanse moskeeën van heel Anatolië: de Murat Hüdavendigar Camii. Het eenvoudige gebouw dateert uit de 14e eeuw; voor de bouw zijn materialen van de tempels en een Byzantijnse kerk gebruikt.
Achter de moskee liggen de resten van een toren uit de stadsmuur en van cisternen, allemaal uit de Byzantijnse tijd. Paadjes lopen omhoog naar de tempelruïnes, waarvan de Athene-tempel uit 530 v.C. zonder twijfel de belangrijkste is. Veel meer dan de fundamenten en wat overeind gezette stukjes zuil is er niet meer te zien, maar het uitzicht is schitterend.
De andere ruïnes liggen terzijde van het dorp. De meest indrukwekkende is de Grote Poort (nog steeds 14 m hoog), met aan weerszijden twee torens. Alles is uit enorme steenblokken opgebouwd. Een stukje verder zijn de overblijfselen van de agora te zien en een gymnasium. Het Griekse theater is fraai gerestaureerd.

Meer nog dan de ruïnes is het de prachtige ligging die een bezoek aan Assos de moeite waard maakt. Beneden ligt een klein dorp, dat een paar hotelletjes, een kleine haven en wat eenvoudige campings telt. Er is een keienstrand. In het seizoen kan het er druk zijn. Minibusjes onderhouden de verbinding met Ayvacik (4500 inw.). Het busstation daar ligt net buiten het centrum, in de richting van Izmir. Bij Küçükküyü komt de weg, na een bochtige, maar erg mooie afdaling, weer bij de kust uit. Dit is de Golf van Edremit. Er wordt hier flink gebouwd om een graantje uit de toeristenruif te kunnen meepikken: onder andere in Alkçay en in Ören.